Aldona Winnicka
Nauczyciel konsultant
Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Pile
Pracownia Kształcenia Ustawicznego

Organizacja pomocy psychologiczno – pedagogicznej w świetle nowego rozporządzenia

	Wprowadzone od 1 września 2011 r. nowe zasady organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych szkołach i placówkach były od samego początku poddane krytyce. Nauczyciele, dyrektorzy a nawet rodzice uczniów zwracali uwagę na skomplikowane i czasochłonne procedury oraz  biurokratyzację. Po niespełna dwóch latach Ministerstwo Edukacji narodowej doszło do wniosku, że większość zapisów z rozporządzenia nie sprawdza się w realiach szkolnych i postanowiło wydać 30 czerwca 2013 r. nowe rozporządzenie w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno -pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2013 r. poz. 532), którego zapisy weszły w życie w dniu 8 maja 2013 r. 

	W uzasadnieniu do projektu czytamy, iż wydanie nowego rozporządzenia „wynika z potrzeby zmiany przepisów” ponieważ „Do Ministerstwa Edukacji Narodowej wpływały uwagi dotyczące organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej według przepisów obowiązującego rozporządzenia wskazujące, że część regulacji określających sposób organizacji pracy zespołów nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych oraz specjalistów budzi wątpliwości interpretacyjne i tym samym przyczynia się do niewłaściwej - w świetle przepisów obowiązującego rozporządzenia - organizacji pracy tych zespołów”.
 
Czego dotyczą zmiany?
(§ 5 ust. 2 rozporządzenia) – Kto udziela pomocy psychologiczno – pedagogicznej?
Do specjalistów udzielających pomocy psychologiczno-pedagogicznej wymieniono również terapeutów pedagogicznych, których zadaniem jest, zgodnie z § 26 prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjne dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się oraz z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi oraz rozpoznawanie ryzyka wystąpienia u dzieci specyficznych trudności w uczeniu się. 
(§ 5 ust. 3 rozporządzenia) – Kto inicjuje organizację pomocy psychologiczno – pedagogicznej?
Poszerzono krąg osób zaangażowanych w  opiekę nad uczniem m.in.
o osobę kuratora sądowego, pracownika socjalnego, asystenta rodziny oraz pielęgniarkę środowiska nauczania i wychowania lub higienistkę szkolną. 

(§ 7 ust. 1 – 3; § 17; § 18 rozporządzenia) – Formy pomocy psychologiczno - pedagogicznej

Wskazano, że pomoc psychologiczno-pedagogiczna w przedszkolu, szkole lub placówce udzielana jest w trakcie bieżącej pracy z uczniem, a wśród form pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej przez przedszkola i placówki dodano również możliwość organizowania zajęć rozwijających uzdolnienia. Wśród form pomocy realizowanych przez szkoły wskazano również warsztaty.
W przepisach wprowadzono również regulacje dotyczące szkół dla dorosłych (§ 7 ust. 3 rozporządzenia). Wśród form pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej przez te szkoły wskazano natomiast zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniem kształcenia i kariery zawodowej, a także porady, konsultacje, warsztaty i szkolenia. W szkołach tych pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest także udzielana w trakcie bieżącej pracy ze słuchaczem (§ 7 ust. 3 rozporządzenia).
Ponadto w § 18 rozporządzenia dodano, że porady, konsultacje, warsztaty i szkolenia prowadzą nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych i specjaliści, rezygnując z wyszczególnienia odbiorców poszczególnych form pomocy psychologicznopedagogicznej.
Poszczególne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej mogą być udzielane w sposób indywidualny lub grupowy, w przepisach wskazano jedynie maksymalną liczbę uczniów uczestniczących w zajęciach.

(§ 8 ust. 1 i 8 i § 15 rozporządzenia) - Terminologia
Doprecyzowano terminologię stosowaną w rozporządzeniu:                            -  (specjalne - a nie specyficzne - potrzeby edukacyjne), 
-  rodzaj opinii poradni psychologicznopedagogicznej, będącej podstawą do
   umieszczenia w klasie terapeutycznej,
-  katalog osób prowadzących zajęcia rozwijające uzdolnienia, zajęcia
   dydaktyczno-wyrównawcze oraz zajęcia specjalistyczne o wychowawców
   grup wychowawczych, którzy zgodnie z przepisem § 5 ust. 2 zostali
   wskazani jako osoby udzielające pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
   jeżeli mają do ich prowadzenia odpowiednie kwalifikacje 
   (§ 15 rozporządzenia).

(§ 19, 20 i 22 rozporządzenia) – Organizacja pomocy psychologiczno - pedagogicznej

W § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia określono że nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych i specjaliści prowadzący zajęcia z uczniem rozpoznają
odpowiednio indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz indywidualne możliwości psychofizyczne uczniów, w tym ich zainteresowania i uzdolnienia poprzez obserwacje pedagogiczną.
Po rozpoznaniu potrzeb ucznia nauczyciel, wychowawca grupy lub specjalista jest zobowiązany do niezwłocznego udzielenia pomocy psychologiczno-pedagogicznej w zakresie swoich kompetencji i prowadzonych przez siebie zajęć w trakcie bieżącej pracy z uczniem, informując o tym odpowiednio wychowawcę klasy (w przypadku szkoły i placówki, w której funkcjonuje szkoła) lub dyrektora (w przypadku przedszkola lub placówki, w której nie funkcjonuje szkoła). Jeśli wychowawca klasy lub dyrektor przedszkola lub placówki stwierdzi, że pomoc psychologiczno-pedagogiczna powinna być udzielana uczniowi przez innych nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów  w trakcie ich bieżącej pracy z uczniem, informuje ich o takiej potrzebie (§ 19 ust. 3 i 4 rozporządzenia).
Osobą, do której zadań należy planowanie i koordynowanie udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest odpowiednio: w szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy, w której funkcjonuje szkoła – wychowawca klasy, natomiast w przedszkolu lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy, w której nie funkcjonuje szkoła - dyrektor przedszkola lub placówki. Dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki może także wskazać inną osobę, która będzie wykonywała powyższe zadania. Planowanie i koordynowanie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej polegam. in. na ustaleniu form pomocy, okresu ich udzielania oraz wymiaru godzin, w którym poszczególne formy będą realizowane. Podczas planowania i koordynowania udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej uwzględnia się wymiargodzin poszczególnych form udzielania pomocy ustalony przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy. Dyrektor natomiast ustala  powyższy wymiar w danym roku szkolnym. 

(§ 21 rozporządzenia) - Dokumentacja

Osoby udzielające pomocy psychologiczno-pedagogicznej są obowiązane
do prowadzenia dokumentacji zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji. Oznacza to zniesienie obowiązującej do tej pory konieczności tworzenia PDW oraz KIPU.

(§ 23 - 26 rozporządzenia) – Zadania specjalistów

Szczegółowo określono zadania specjalistów. Szczególną uwagę zwrócono na wspieranie nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i innych specjalistów w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz dodatkowo wskazano inicjowanie i prowadzenie działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych przez pedagoga i psychologa.